Evaluatie 5 jaar ZSM: ZSM blijft!

Gepubliceerd: 07-07-2016

Veel voorkomende criminaliteit daadkrachtig, snel, passend en efficiënt aanpakken. Dit staat centraal in de ZSM-werkwijze die enkele jaren geleden landelijk werd uitgerold. De afgelopen vijf jaar hebben de betrokken ketenpartners die samenwerking voortvarend vormgegeven en niemand wil meer terug naar de situatie daarvoor. Dit blijkt uit een tussenevaluatie die in opdracht van het WODC door de Universiteit van Utrecht is uitgevoerd en door de minister van Veiligheid en Justitie wordt aangeboden aan de Tweede Kamer.

Betekenisvol
De ketenpartners (Openbaar Ministerie, politie, Slachtofferhulp Nederland, Raad voor de Kinderbescherming en de reclassering) werken samen op één locatie met elkaar aan de ZSM-werkwijze. ZSM staat voor een afdoening die recht doet aan de belangen van het slachtoffer, de maatschappij en de verdachte. Ook wel betekenisvolle afdoening genoemd. Jaarlijks wordt er gemiddeld twee derde van de veel voorkomende criminaliteit – zo’n 200.000 zaken – via ZSM in behandeling genomen.

Criminele carrières
In de afgelopen vijf jaar is er een hechte samenwerking ontstaan tussen de vijf ketenpartners, met belangrijke innovaties tot gevolg. Slachtofferhulp Nederland benadert alle slachtoffers van zaken die binnen ZSM worden behandeld. Naast het maken van een goede schade-inventarisatie, is er bijzondere aandacht voor de specifieke wensen en belangen van het slachtoffer. Dit is van belang voor het slachtoffer én voor het OM met het oog op de uiteindelijke afdoeningsbeslissing. Dankzij de permanente deelname van de Raad voor de Kinderbescherming is er bij alle ZSM-partners een zogenaamde ‘jeugdmindset’ ontstaan. Het gaat bij jeugd steeds meer om een combinatie van straf en zorg met als leidende gedachte ‘licht waar het kan, zwaar als het moet’. Door de nauwe samenwerking wordt de reclassering vroegtijdig betrokken. Hierdoor kan zij snel adviseren over een verdachte en direct de interventies plegen die echt nodig zijn om herhaling van overlast of de delicten te voorkomen. Zo kunnen criminele carrières bijtijds worden afgebogen.

Alle partijen zijn van mening dat de aansluiting van de advocatuur in de eerste fase van het opsporingsonderzoek van belang is. De ketenpartners en het ministerie van Veiligheid en Justitie werken er in overleg met de advocatuur aan om de rechtsbijstand op ZSM op korte termijn verder vorm te geven. Daarnaast wordt in de vorm van pilots op een aantal plaatsen in het land onderzocht op welke wijze strafzaken waarbij de verdachte voor de rechter moet verschijnen sneller kunnen worden afgedaan dan nu gebruikelijk is (8-12 weken na de beslissing tot dagvaarden).  

Aandachtspunten
De evaluatie laat ook zien dat er nog een aantal knelpunten zijn waarop ketenpartners verder moeten investeren: Bij het ‘betekenisvol’ afhandelen van zaken is er een zekere spanning tussen de drie in ZSM gehanteerde uitgangspunten: snelheid,   kwaliteit en effectiviteit. In de praktijk is het soms lastig om hier een goed evenwicht in te vinden: (te) snel beslissen kan op gespannen voet staan met de effectiviteit van de afdoening, de uitgangspunten liggen immers niet steeds in elkaars verlengde. Verder vraagt de ZSM werkwijze om een andere inrichting van werkprocessen en een betere IT ondersteuning om de informatie uitwisseling tussen ketenpartners te optimaliseren.

Die informatie uitwisseling is van groot belang om alle relevante informatie over het strafbare feit, slachtoffer en dader beschikbaar te hebben. Het ketengericht werken stelt ook andere eisen aan de professionals. Niet meer alleen vanuit het eigen domein naar de zaak kijken, maar samenwerken voor het beste resultaat.

Financiering en verantwoording
Een ander aandachtspunt voor de komende tijd is de manier waarop financiering en verantwoording van de ketenpartners is vormgegeven, dat is per organisatie anders en nog niet geënt op de intensiteit van de samenwerking die zich bij de ZSM-werkwijze heeft ontwikkeld. Zo zijn investeringen in mogelijkheden om via videoverbindingen te communiceren ten behoeve van de rechtsbijstand tot nu toe voor rekening van alleen de politie gekomen.

De ketenpartners zien de aanbevelingen uit de evaluatie als een uitnodiging voor het borgen, verder professionaliseren en het door ontwikkelen van de ZSM werkwijze.


Tags: ZSM

Evaluatie 5 jaar ZSM: ZSM blijft!

Actueel/nieuws

Huiselijk geweld: "Ik had hulp nodig, en die kreeg ik gelukkig ook"

Als Mirjam Koen ziet binnenlopen op een verjaardagsfeestje in juni 2007, is ze zo van...

Lees verder

Week tegen Kindermishandeling: eerder in beeld en sneller ingrijpen

Iedere dag van het jaar is huiselijk geweld een belangrijk onderwerp, maar deze week –...

Lees verder

Onderzoeksrapport Inspectie Justitie en Veiligheid ‘Metromoord’

Vandaag is het onderzoeksrapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid naar aanleiding van een dodelijk...

Lees verder
© Copyright 2019 Stichting Verslavingsreclassering GGZ | Privacyverklaring | Realisatie BenedenBoven