Toezicht

Een reclasseringscontact met toezicht komt vaak in plaats van een (deel van de) gevangenisstraf of maatregel. Tijdens het toezicht is de vrijheid van de dader beperkt. Hij moet zich houden aan bepaalde voorwaarden en aanwijzingen van de reclassering. Overtreedt hij de regels, dan gaat hij vaak alsnog naar de gevangenis. Dit besluit neemt de rechter. De verslavingsreclassering heeft hierin een adviserende functie. 

Motivatie

Door het verplichte contact heeft de verslavingsreclassering de mogelijkheid om de cliënt te motiveren zijn delictgedrag te veranderen. Zo kan de veroordeelde een gedragstraining volgen, specifiek gericht op zijn risicofactoren. Ook is opname in een verslavingskliniek mogelijk. Als de reclasseringswerker de kans van slagen aanwezig acht, adviseert hij de rechter om dit als bijzondere voorwaarde in het vonnis op te nemen. Op die manier is er altijd een stok achter de deur en wordt de kans van slagen groter. 

Drie toezichtniveaus

De toezichthouder en de onder toezicht gestelde moeten zich bewegen binnen het kader van de bijzondere voorwaarden. In antwoord op het verzoek van de Staatssecretaris van Justitie zijn de drie reclasseringsorganisaties het programma Redesign Toezicht gestart.

De uitgangspunten van het programma zijn:

1. Resources follow risk: de in te zetten middelen worden afgestemd op het vastgestelde risico van recidive en schade/letsel. Bij laag risico betekent dat een beperkte inzet van middelen en een eenvoudige procesinrichting. Bij hoog risico zijn alle middelen inzetbaar en wordt binnen de geformuleerde standaards meer maatwerk ingezet.
2. Strafrechtelijke interventie: toezicht wordt opgelegd in het kader van een strafrechtelijke interventie: de voorwaardelijke sanctie. Het toezicht moet daarom voldoen aan de geformuleerde kwaliteitseisen
1. Snelheid,
2. Zekerheid,
3. Strengheid en
4. Rechtsgehalte. 
   
   

Toezichtniveaus

Er bestaan drie niveaus van toezicht, met een oplopende intensiteit van controle en begeleidingsinzet. De reclassering bepaalt op grond van de diagnose hoe zwaar het toezicht ingezet moet worden. We meten dit af aan het recidive risico dat we met behulp van het diagnose instrument RISc vaststellen. Hoe hoger het risico, des te intensiever het toezicht. Elk niveau van toezicht stelt een minimumpakket aan eisen aan de cliënt en de reclasseringswerker. 

Forensisch psychiatrisch toezicht

Een vernieuwde vorm van toezicht op tbs-gestelden tijdens de terugkeer naar de samenleving is het forensisch psychiatrisch toezicht. De forensisch psychiatrische centra en reclasseringsorganisaties zijn niet langer afzonderlijk verantwoordelijk voor een deel van het uitstroomtraject. Zij zijn vanuit hun expertise gezamenlijk betrokken bij het toezicht op en behandeling van de tbs-gestelden tijdens het hele uitstroomtraject. Dit voorkomt abrupte overgangen in de behandeling en begeleiding en vergroot de kans van slagen. 

Dit samenwerkingsmodel is getest en positief geëvalueerd. Binnenkort zullen alle tbs-gestelden die uit de kliniek komen via dit model hun re-integratietraject ingaan. Deze groep heeft altijd twee begeleiders vanuit de verslavingsreclassering zodat er bij afwezigheid van een werker altijd een collega is die volledig op de hoogte is van de situatie.