Het CJIB is een uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Justitie. De organisatie valt onder de verantwoordelijkheid van het Directoraat-Generaal Rechtshandhaving en is opgericht in 1990.van Justitie.
De oprichting hangt nauw samen met de invoering van de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeers-voorschriften (Wahv) in 1989. Deze wet, beter bekend als de Wet Mulder, maakt het mogelijk om kleine verkeersovertredingen voortaan administratief af te handelen in plaats van via strafrechtelijke procedures. In de jaren die volgen, krijgt het CJIB er verschillende inningstaken bij, onder andere voor geldboetevonnissen, transacties en schadevergoedings- maatregelen. De organisatie heeft daarnaast coördinerende taken toebedeeld gekregen op het gebied van taak- en vrijheidsstraffen.
Inmiddels houden ruim 900 medewerkers zich bezig met een uitgebreid takenpakket, waarin naast de incasso- en coördinatietaken, ook het verstrekken van informatie aan andere justitieonderdelen centraal staat.